Beschouwingen

Godelieve Peeters

Godelieve Peeters:

Claudine Devoghelaere: creatief realiseren, mijn belevenis.

Ik kende haar als een levendige, spontaan opgroeiende in een druk, hartelijk milieu waar haar vader te midden van zijn kunstboeken en relaties, kunstgenot als een ademend humaan wereldgebeuren aan zijn gezinsleden doorgaf.

Muziek, het historisch opsporings element en de wondere natuurevenementen waren er steeds boeiende belevenissen, waarvan men snoepte. Nooit werd iets opgedrongen. Men streefde naar vrije expressie mogelijkheden, naar persoonlijkheid, men redeneerde, men besprak. Tijdens momenten van intieme stilte, kwam steeds iets tot leven, tot groei…

 Helaas, is het veel te vroeg overlijden van haar vader, psychisch een zware dobber geweest voor de ontluikende, gevoelige snaren van de jongste telg van het gezin.

Toen in haar eigen gezin, haar eerste kroost de kinderjaren ontgroeid was, voldeed ze aan de intense behoefte om zich geconcentreerd technisch te bekwamen in diverse disciplines.

Al tekenend vergeet ik alles om me heen” zegt ze zelf.

Dit voel je in haar oeuvre. De wit-zwarte etsen getuigen van een gevoelig tekentalent.

In 1984 ontvangt ze de regeringsmedaille voor grafiek.

Toevallige natuurdetails, aan oud getak, aan grassprieten, zijn met trefzekere lijnen en prachtige zwart-grijs schakeringen weergegeven.

Het contrasterende wit zit op de juiste plaats in exacte proporties. Het geheel is sterk opgebouwd, heeft sfeer en bezielt de kijker, dankzij de expressiekracht, die het werk uitstraalt.

In 1987 voegt ze bijzonder gevoelige illustraties toe aan de brochure “ 35 jaar Humanistisch Verbond”.

Diverse keren wordt Claudine geselecteerd.

Het is uitermate boeiend om het oeuvre van deze, met hart en ziel werkende, kunstenares te blijven volgen.

Godelieve Peeters
(dochter van wijlen kustschilder Jozef Peeters 1895 – 1960)

Les Nossent

Les Nossent:

Het grafisch werk van Claudine De Voghelaere.

De tijdloze gravures roepen ontegensprekelijk herinneringen op aan afbeeldingen van oeroude materie of van geometrische structuren gevormd door het magma van deze aarde. Haar texturale beelden, grafische composities, inscripties, kleuren en vlakken verwijzen naar de eerste expressies van menselijke aanwezigheid, de op de rotswanden gegraveerde tekeningen van dier, plant en mens die gelijktijdig blijk geven van een religieuze beleving, doodsangst maar tevens de stroom van menselijke energie.

De vermenging van materie en intellectuele visualisering van de door haar aangebracht thema’s geven haar werk een nieuwe identiteit waarbij afstand tussen tijd en ruimte herleid wordt tot het nu.

Claudine groeit op in een artistieke familie; moeder violiste, vader schrijft biografieën over kunstenaars en kunstrecensies, kortom voor haar de ideale humus voor haar eerste artistieke inwijding.

Zij behaalt het diploma Plastische Kunsten en artistieke vormgeving aan de Rijksnormaalschool te Brussel en gaat zich vervolgens vervolmaken aan de academies te Temse en te Mechelen. Zij is er een gedreven leerling en blijft zoekend .

Zij is duidelijk iemand die de verlichting en het constructief modernisme als voedingsbodem neemt.

De werken van en de ontmoetingen met kunstenaars als Jozef Peeters, Seuphor, Servranckx en Van Tongerloo beïnvloeden aanvankelijk haar grafisch oeuvre. Gelijktijdig erfde Claudine van haar docenten Francis De Koninck, Hugo Besard, Gilbert Van Hool, Mick Mariën en Jozef Moerloos de kwaliteit van het ambacht en nieuwe artistieke inzichten

Zij stimuleren de synergie tussen haar geestelijke wereld en de ontwikkeling van een persoonlijke schriftuur en het traditionele ambacht

Gelijktijdig met het creatief proces ontwikkelt zich een mystieke verbondenheid en een suggestieve realiteit tot een concrete weergave.

De invloeden van kunstenaars als Francis Bacon, Nicolas de Staël, Arp. de Russische Avant-garde maken dat haar werk gaandeweg sterker en persoonlijker wordt.

Het overstijgt de realiteit en laat meteen een opening aan iedere toeschouwer om er zijn realiteit in terug te vinden.

Maar er is duidelijk meer in dit oeuvre te ontdekken: het groeit en evolueert in vele gevallen tot symboliek.

De organische structuren, de afbeelding van plant, bloem, dier en mens staan symbool voor de onophoudelijke stromen aan energie.

Symboliek en geestelijke dimensie verplaatsen zich met de voortgang van de tijd.

Wij kunnen zien dat het werk van Claudine te maken heeft met zingeving, harmonie, esthetiek en gevoel van eenheid tussen de puzzel van levensfragmenten.

Deze artistieke beleving valt niet louter te bereiken door beheersing van techniek en inzicht maar er moet eveneens een tijdsproces overheen gaan, een verlangzaming in het doorleven van het vak. Wanneer Claudine haar etsen, litho’s, lino’s en houtgravures eigenhandig vervaardigt dan sluit dit proces nauw aan bij een eeuwenoude drukkerstraditie en bij de evolutie van techniek en visie. Haar drukkunst is een bewust investeren in energie, werkkracht, creativiteit, plezier vinden in het maken, gepaard gaand met langdurige concentratie en intense aandacht. Het is toevoegen en elimineren, aftasten, ontdekken en experimenteren.

Wat overblijft wordt door haar nauwkeurig bekeken, gewikt en gewogen en uiteindelijk verder verfijnd. Haar werkproces in tegenstrijd tot de hedendaagse artistieke kitsch en oppervlakkigheid, werkt zoals wij al durven te vermoeden niet verlammend, integendeel!

Het vormt de kern van haar kunstwerk, ontsproten aan haar geest en gestalte gekregen binnen de cocon van het atelier.

Zo ontstaan tijdens het vormgeven trouwens permanent nieuwe ideeën en inzichten als nieuwe kiemen voor een nieuwe vrucht.

Met andere woorden, haar creativiteit blikt steeds vooruit.

Dat dit doorleefde werk opgemerkt zou worden is evident, hier getuigen de talrijke onderscheidingen en bijzondere prijzen die haar werk te beurt valt. Ik vernoem slechts enkele :

  • de regeringsmedaille voor Grafiek
  • jonge kunst te Brussel
  • prijs voor nationale grafiek Sint Niklaas
  • prijs voor grafiek AN-HYP Antwerpen
  •  prijs Anton Diez Bredene
  • grafiek van de stad Lier
  • Prijs “Rotariale” grafiek te Brugge
  • Eerste prijs Ernest Albert te Mechelen.

Dat deze gedrevenheid en werkkracht slechts inzetbaar zijn wanneer de kunstenares omringd wordt door getrouwen van het eerste uur, met begrip en stimuli, daaraan kan niet getwijfeld worden.

Mevrouw Godelieve Peeters, dochter van constructivist Jozef Peeters, haar echtgenoot en kinderen hebben haar gedurende dit proces steeds door dik en dun gesteun en met de de beste zorgen omringd, dit mag ook wel eens vermeld worden.

Tot slot, Dames en Heren, zou u van dit oeuvre niet kunnen genieten zonder het initiatief en de samenwerking tussen enkele actoren, nl. het gemeentebestuur Temse, het Museum en OLAV, de oudleerlingenbond van de Academie Temse.

Het is verheugend vast te stellen dat deze initiatiefnemers kunstenaars uit deze regio een platform geven om de confrontatie met het publiek aan te gaan. Een waardevol en lovend initiatief.

 Les Nossent
Directeur Academie beeldende kunsten Mechelen.

Luc De Ryck

Luc De Ryck:

Beeldende kunst is een bodemloze wereld, waarvan de grenzen worden bepaald door de materie. Daarbinnen kan het wonderbaarlijke samenspel van hand, hart en geest gedijen en woekeren. Tijdloos. Eindeloos. Met steeds weer ruimte voor uitdieping en vernieuwing.

Onder de hedendaagse Vlaamse kunstenaars neemt Claudine De Voghelaere een plaats apart in.

De naam De Voghelaere heeft in Temse een bijzondere klankkleur. Vader Hubert (Gent, 1909 – Temse, 1967) was een veelzijdig erudiet, wetenschapper en pedagoog, met grote belangstelling voor literatuur en beeldende kunst.
Hij was de grondlegger van de Rijksmiddelbare School (huidig Koninklijk Atheneum) en bovendien de architect van haar succesrijke op- en uitbouw. Zijn kunstzin vertaalde hij in talrijke publicaties. Tot zijn meest opmerkelijke realisaties behoort zijn dochter Claudine, in wie hij in wezen verder leeft.

In de volière van de hedendaagse kunst fladdert zij als een rare vogel. Doorheen de jaren heeft zij de voedingsbodem van het aangeboren talent onophoudelijk gecultiveerd, ontplooid en verfijnd. De dampkring van haar jeugd – wezenlijk gekruid en gekleurd door haar vader – haar schoolse opleiding en vorming aan twee academies, (zelf)studie, motiverende onderscheidingen, haar werkzaamheden als lerares… hebben in haar geleidelijk een revolutie ontketend, krachtdadig gestuwd en versterkt door de drijfkracht van de ware kunstenaar: passie. Die vormde een niet te stuiten hefboom om steeds hoger, dieper en verder te reiken.

Claudine De Voghelaere koestert in zich de vrucht van een optimale symbiose van creativiteit en techniek, scheppingskracht en métier, kunst en ambacht.

De kunst van Claudine De Voghelaere draagt een heel eigen stempel. Op haar werk zijn de gevleugelde woorden van Oscar Wilde van toepassing: Kunst begint waar de nabootsing eindigt.

De kunstenares schept haar eigen werkelijkheid. Die vindt zijn wortels in de feitelijke realiteit, maar is gekneed en herkauwd, bewerkt en verwerkt, verfijnd en verdiept, (uit)gezuiverd en gebald… op een hoogst eigen-aardige en eigen-zinnige wijze. Die werkelijkheid is gefilterd, geraffineerd door haar vlees en bloed en (kunst)rijke persoonlijkheid. (Kunst)rijk, inclusief gevoelig, ontvankelijk, broos. Claudine is een seismograaf. Haar ziel is een snaarinstrument.

Haar oeuvre toont een natuurlijke ontwikkeling. Als zovele (groot)meesters is zij weggegroeid van de veelheid en het detail, en langs banen van geleidelijkheid geëvolueerd naar de essentie. En die essentie, geneveld in suggestief realisme met een magische zweem, heeft als hoeksteen: de smeltkroes van haar kennen, kunnen en (aan)voelen. Elk werk is in wezen een spiegel van haar eigen ik. Zij is – zoals Felix Timmermans het zou zeggen – echt als een okkernoot. Hier is geen poseur of actrice aan het werk. Elke creatie is hààr kind.

Haar werk heeft dan ook een heel eigen identiteit en persoonlijkheid. Ernaar kijkend zegt men niet: Dit is een grafisch werk, maar Dit is een Claudine De Voghelaere. En welk een compliment maken wij de kunstenares niet als wij haar omwille van haar hoogstaande eigenheid identificeren met haar stijlsterke scheppingen.

Claudine De Voghelaere is in haar werk zoals God in Zijn schepping: onzichtbaar en almachtig, men voelt haar overal, maar ziet haar nergens.

Temse is trots haar via de tentoonstelling Ficties en Fricties en de begeleidende monografie een nadrukkelijke plaats onder de zon te geven. Het is welverdiend! En het is haar van harte gegund!

Luc De Ryck

Voorzitter Gemeentelijk Cultuurcentrum en Werkgroep Kunst en Cultuur Temse Burgemeester

Zef Moerloos

Zef Moerloos:

Het werk van Claudine De Voghelaere is misschien nog best te omschrijven als “suggestief realisme”.

Vlekken, vegen, spatten en lijnen lijken achteloos neergesmeten op papier, etsplaat of lithografische steen. Het medium maakt haar eigenlijk niks uit. Van op zekere afstand zie je duidelijk herkenbare vormen die van dichtbij “slechts” de eerder genoemde vlekken en vegen blijken te zijn…

Dit is precies de kracht in het werk van Claudine. De suggestie is sterker dan de realiteit waardoor iedere toeschouwer er zijn eigen realiteit in kan terugvinden.

Energie en fictieve krachten in suggestieve ruimten worden vorm gegeven door middel van grafische technieken zoals etsen, lithografie, hout-en linosnede en soms aangevuld met collagetechnieken of opgewerkt met acrylverf. Hierdoor ontstaat er een zekere gelaagdheid in het werk.

Door toevoeging van deze nieuwe technieken krijgen de picturale elementen in contrast met een bevreemdende omgeving een bijna magisch realistische uitstraling.

Zef Moerloos
Leraar vrije grafiek aan de academie van Temse.
www.academietemse.be/grafiek.htm